दातको दुखाई र समाधान

२०७४ असोज १२ गते ०८:४६ मा प्रकाशित


सामान्यतया दाँतको दुखाई दुई प्रकारको हुने गर्दछ । 

(१) दाँत किराले खाएर/सड्दै/बिग्रदै दुख्ने
(२) दाँत किराले नखाई/नसड्दै/नबिग्रदै दुख्ने

दाँत किराले खाएर/सड्दै/बिग्रदै दुख्ने:1 dental

  • सामान्यतया दाँतमा किरा लागेर वा दाँत सडेर दाँतको भित्री भाग/तह (रगत सञ्चालन हुने) नशा (Pulp) सम्म नपुग्दा चिसो र गुलियो खाँदा दाँत सिरिङ्ग सिरिङ्ग हुने गर्दछ ।
  • यदि दाँत किराले खाँदै/सड्दै जाँदा नशा सम्म पुगेमा दाँत दुख्ने गर्दछ । यो समय पिडादायक हुने गर्दछ ।

nima sherpaदाँत किराले खाएर (दाँत सड्दै/बिग्रदै) दुख्ने अवस्थामा घरेलु औषधी उपचार:

  • दाँतमा भएको खाल्डो (Cavity) मा फसेको खानेकुराहरुलाई चुच्चो सिन्को (Tooth Pick) को माध्यमबाट निकाल्नुहोस् ।
    आधा चिया चम्चा नुन एक गिलास मनतातो पानीमा मिलाई कुल्ला गर्नुहोस् ।
  • सफा निर्मलीकरण गरिएको कपासको सानो भाग (Cotton Pellet) लिई दाँतको खाल्डो/प्वालमा राखि दिनुहोस् ।
  • दाँतको खाल्डो/प्वालमा वा दाँतको तलतिर ल्वाङ अथवा ल्वाङको तेल राखी अस्थायी रुपमा दुखाई कम गर्न सक्नुहुनेछ ।

दाँत किराले खाएर (दाँत सड्दै/बिग्रदै) दुख्ने अवस्थामा क्लिनिकल (Clinical) उपचार:

मख्यतया किराले खाई (दाँत सडेर/बिग्रेर) दुखेको दाँतको उपचार दाँतको जरा नशाको उपचार (Root Conal Treatent RCT) गरि दाँतको टोपी (Crown) लगाउन जरुरी हुन्छ ।
अथवा
दाँतको अवस्थालाई हेरी दाँत निकाल्न सक्नुहुनेछ । जुन उपचार डेन्टल सर्जनबाट गराउन सक्नुहनेछ ।
दाँतको उपचार विधिको केही तस्वीरहरुः

2dental

दाँत किराले नखाई/नसड्दै/नबिग्रदै दुख्नेः
दाँत किराले नखाई/नबिग्रदै दुख्ने दुई प्रकारले हुन्छ ।
(क) गिजाको समस्याले दुख्ने
(ख) बुद्धिबंगराको दुखाई
(क) गिजाको समस्याले दाँत दुख्नेः

  • गिँजा सुन्नेको वा गिँजाबाट रगत आउने भएको छ वा छैन जाँच्नुहोस्या/द गर्नुहोस् ।
  • सामान्यतया गिँजा सुन्नेको कारण मुख स्वास्थ्यको ख्याल नगर्नु (Poor Oral Hygiene) र दन्त लेउ (Dental Plaque) जम्नु हो ।
  • गिँजाबाट ब्रस गर्दा वा आफै बेलाबखत रगत आउन थालेमा नआत्तिनुहोस्, रगत आउनु भनेको गिँजा सुन्निनु (Inflammation) हो र यो विस्तारै घट्दै सन्चो हुनेछ ।3 dental

गिजाको समस्याले गर्दा हुने दुखाइको घरेलु औषधी उपचारः

  • नुनपानीले कुल्ला गर्नुहोस् जसमा आधा चिया चम्चा नुन एक गिलास मनतातो पानी राख्नुहोस् ।
  • नरम ब्रसले विस्तारै ठाडो (Vertical) पारेर दाँत माझ्नुहोस् । गिजाबाट रगत आउन सक्छ र दुखाई कम भएको महशुस गर्न सक्नुहुनेछ ।
  • सँधैको लागि तेर्सो (Horizontal) पारेर ब्रस गर्न छोड्नुहोस् ।
  • गिजा तथा दाँत सफा गर्न सिन्का, सियो, सुई जस्ता तिखो वस्तुहरु प्रयोग नगर्नुहोस् ।
  • दाँत र गिजाको दुखाई कम गर्न दाँत र गिजाको तलतिर ल्वाङ राखी च्याप्नुहोस् जसले अस्थायी रुपमा दुखाई कम गर्नेछ ।

गिँजाको समस्याले गर्दा हुने दुखाइको क्लिनिकल (Clinical) उपचारः
दुई दाँतको बिचमा दन्त धागो (Dental Floss) को माध्यमद्धारा सफा गर्नुहोस् ।

4 dental
बुद्धिबँगराको दुखाई Wisdom Tooth Pain
बुद्धिबंगरा दाँत पलाएको छ या छैन जाँच गर्नुहोस् ।

5 dental

बुद्धिबंगरा दुखाईको घरेलु उपचार:
यदि गिँजाले दाँतलाई आधा वा कम मात्रामा छोपेको (Covering) भए त्यहाँ खानेकुरा फस्न सक्छ, जसको लागि तलका विधि/प्रक्रिया अपनाउनुहोला ।
खाना फसेको वरिपरि दाँतको सिन्को (Tooth Pick) अथवा नरम ब्रसले सफा गर्नुहोस् ।
नुनपानीले कुल्ला गर्नुहोस् जसमा आधा चिया चम्चा नुन एक गिलास मनतातो पानीमा मिलाई कुल्ला गर्नुहोस् ।
दाँत र गिँजाको वरिपरि Glycerine (तेतबाट बनाइएको एक तरल पदार्थ) लगाउन सक्नुहुन्छ र Glycerine ले दुखेको वरिपरि मालिस गर्न सक्नुहुनेछ । Glycerine नभए तोेरीको तेल र बेसारलाई मिलाई मालिस गर्न सक्नुहुनेछ ।

बुद्धिबंगरा दुखाइको क्लिनिकल (Clinical) उपचारः
यदि बुद्धिबंगराको वरिपरि सुन्निएको र तपाईंले मुख खोल्न सक्नु भएन भने अनिवार्य डेन्टिष्टसँग परामर्श लिनु पर्दछ । धेरै मात्रामा बुद्धिबंगरा आउँदा ढल्केर आउने गर्दछ ।
दुखेको भागको बाहिर पट्टिबाट तातोले नसेकाउनु होला ।

लेखक निमा गेल्बु शेर्पा (डेन्टल हाईजेनिष्ट) ह्याप्पीडेण्ट डेन्टलका सञ्चालक एवम् Save the Teeth Campaign Nepal मा आबद्ध रहेका छन् ।

You may also Like this

थप समाचार

दसैँको बेला भइरहेको महंगी नियन्त्रण गर्न के गर्नुपर्छ ?, मत सर्वेक्षण
दसैँको बेला भइरहेको महंगी नियन्त्रण गर्न के गर्नुपर्छ ?, मत सर्वेक्षण

दसैँको बेला भइरहेको महंगी नियन्त्रण गर्न के गर्नुपर्छ ?, मत सर्वेक्षण ...

प्यूठानमा जिप दुर्घटना, एकको मृत्यु
प्यूठानमा जिप दुर्घटना, एकको मृत्यु

प्यूठानमा आज बिहान भएको जिप दुर्घटनाका एकको ज्यान गएको छ ।लु१च ३४७२ नं को पिकअप जिप दुर्घटनामा गौमुखी गाउँपालिका–५ बस्न ...

जापानको पर्यटन एक्स्पोमा नेपालको सहभागिता
जापानको पर्यटन एक्स्पोमा नेपालको सहभागिता

टोकियो, जापान । नेपाल पर्यटन बोर्डले पर्यटन एक्स्पो जापान (जाटा २०१८) मा प्रभावकारी सहभागिता जनाएको छ । सेप्टेम्बर २० देखि २ ...

शिक्षा विधेयक संशोधनको माग राख्दै एनप्याब्सन काठमाडौको ११ बुँदे माग (भिडियो)
शिक्षा विधेयक संशोधनको माग राख्दै एनप्याब्सन काठमाडौको ११ बुँदे माग (भिडियो)

काठमाडौँ । राष्ट्रिय निजी तथा आवासीय विद्यालय एसोसियसन नेपाल (एनप्याब्सन) काठमाडौँले शिक्षा विधेयक संशोधनको माग राख्दै शुक्र ...

IME Rashifall Ncell

worldब्लग /विचारपुरा हेर्नुहोस्

अशान्तिको प्रमुख कारण लैंगिक हिंसा हो

पुष्पा घिमिरे काठमाडौँ । ‘जहाँ नारीहरु पुजिन्छ, त्यहा ईस्वरको बास हुन्छ’ भन्ने चाडक्यको नीति पढ्दा–पढ्दै निदाएक ...


नारी भएकै कारण हेपिनु पर्ने कहिलेसम्म ?

पुष्पा घिमिरे खै कहाँबाट सुरु गरौ । म सामान्य लेख पढ गर्न सक्ने नारी हुँ । यहीबाट सुरु गरे, साथीहरुले तैले लेख्न सक्छेस् ?, तसँंग ...