शक्तिशाली राष्ट्रपति: जो गुफामा बस्थे, मल बोक्थे

२०७४ माघ २३ गते २०:३६ मा प्रकाशित


xi jingping

काठमाडौं । विश्वकै शक्तिशाली नेताहरुमध्ये पर्छन् चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ । तर, कमैलाई थाहा छ, उनी शक्तिमा आउनुअघि एउटा गुफामा धेरै वर्ष बिताएका थिए र सामान्य कृषकका रुपमा श्रम गरेका थिए ।

पाँच दशक अगाडि बेइजिङलाई सांस्कृतिक क्रान्तिले लपेटिरहेको बेला १५ वर्षीय सीले चीनको पर्वतीय इलाकामा कठिन ग्रामिण जीवन बिताएका हुन् । उनले खेती किसानी गरेको क्षेत्र जनयुद्धका क्रममा कम्युनिष्टहरुको किल्ला थियो । यसलाई ‘चिनियाँ क्रान्तिको पवित्र भूमि’ का रुपमा लिइन्छ ।

सन् १९६८ मा माओले लाखौं युवालाई किसानहरुको कठोर जीवनबाट सिक्नका लागि शहरबाट गाउँ जानुपर्ने घोषणा गरेका थिए । त्यसैले सी गाउँ गएका हुन् । उनले वास्तवमै केही सिके र आजको सी जिनपिङ बनाउनका लागि त्यो कालखण्डमा गुफामा बिताएको क्षणको महत्वपूर्ण भूमिका छ ।

उनी भन्ने गर्छन्, ‘मैले आफ्नो मुटु लियाङजिआहेमा छोडेँ । लियाङजियाहेले मलाई बनायो ।’

‘१५ वर्षको उमेरमा त्यहाँ पुग्दा म अधैर्य र अन्योलग्रस्त थिएँ । २२ वर्षको उमेरमा त्यो ठाउँ छोड्दा मेरो जीवनका लक्ष्यहरु स्पष्ट थिए र म आत्मविश्वासले भरिएको थिएँ ।’
घर र परिवारबाट चाँडै निर्वासन, राजनीतिक वहिष्कारले ओडारमा बासले गर्दा सीको मिथक बनेको हो ।

ओडारमा आउनुअगावै सीले दुई वटा जीवन बाँचिसकेका थिए । उनी सानै हुँदा उनका बुवा कम्युनिष्ट क्रान्तिका नायक थिए । त्यसैले सी सुखसयलमा हुर्किए र ‘राता राजकुमार’ का रुपमा धेरैको लाडप्यार पाए ।

उनका दौतरीहरुका अनुसार पहिलो १० वर्षसम्म सीको जीवन सर्वाधिक रचनात्मक थियो । तर, त्यो सबै भूमरीमा बिलायो, जब बढ्दो रुपमा शंकालु तथा बदलाको भावमा रहेका अध्यक्ष माओले पार्टीका पुराना व्यक्तिहरुमाथि धावा बोले । सीका पितालाई सुरुमा पार्टीबाट निकालियो र त्यसपछि जेल हालियो । अनि उनका परिवारलाई प्रताडित गरियो । सीकी एक बहिनीको मृत्यु भयो, सम्भवत त्यो आत्महत्या थियो ।

१३ वर्षको हुँदा उनको औपचारिक अध्ययनमा पूर्णविराम लाग्यो, किनकी विद्यार्थीहरुले आफ्ना शिक्षकको आलोचना गर्ने, कुट्ने वा मार्नेसम्मका खतराले बेइजिङभरीका स्कुल बन्द गरिएका थिए ।

त्यतिबेला ‘रेड गार्ड’ बाट उनलाई जोगाउन न बाबुआमा थिए, न साथीभाइ ।

अनि सुरु भयो उनको दोस्रो बेइजिङ जीवन । धेरैपछि एक रिपोर्टरसँगको कुराकानीमा सस्ले रेड गार्डसँगको एउटा प्रसंग सम्भिmएका छन् ।

‘म १४ वर्षको मात्र थिएँ । रेड गार्डले सोधे, तिमीलाई आफ्नो अपराध कति गम्भीर हो जस्तो लाग्छ ?’

‘मैले जवाफ दिएँ- तपाईं आफैं अड्कल गर्नुस् कि यो मलाई मृत्यूदण्ड दिन पर्याप्त छ कि छैन ?’

‘हामी तिमीलाई सयौं पल्ट झुण्ड्याउन सक्छौं- उनीहरुले भने ।’

‘मेरो दिमागमा एक पटक झुण्डिनु र सयपटक झुण्डिनुमा कुनै अन्तर थिएन ।’

सीको पुस्ताका धेरै व्यक्तिहरु मान्छन् कि जब उनीहरुको स्कुल रोकियो र आफ्नै बलबुतामा बाँच्न सिके, उनीहरुमा मानसिक कठोरता र विचारको स्वतन्त्रता पैदा भयो ।

सीले पनि आफूमा अरुसँग नझुकिकन उनीहरुको कुरा सुन्ने क्षमता विकास गरे । ‘मैले अरुले मेरा गल्ती अरुले औंल्याउँदा खुशी मान्न सिकेँ तर, आफ्नो आधारभूत सिद्दान्तमा कहिल्यै सम्झौता गरिनँ,’ सी भन्छन् ।

१९६० को दशकमा चीनको गाउँले जीवन कष्टकर थियो । त्यतिबेला विजुली थिएन, मोटर चल्दैनथे, यान्त्रिक औजारहरु थिएनन् । किशोर अवस्थाका सी जिनपिङले मलखाद बोक्न, कुलो बनाउन सडक मर्मत गर्न सिके ।

उनी आफ्नो गुफाभित्र उपियाँ भरिएका ईंटाको ओछ्यान लगाएर अरु तीन साथीहरुसँग सुत्थे । उनीहरुमध्ये एक जना कृषक लु हाउसहेङ थिए, जसले भन्थे, ‘हामीले त्यतिबेला खाने भनेको खोले, कन्दमुल र स्टिम गरिएको पाउरोटी थिए । भोक लागेको बेला जे पनि मिठो हुन्थ्यो ।’

रातमा सी मट्टतिेलको पानस बालेर पढ्ने गर्थे । लुको भनाइमा उनी किताब र चुरोटका अम्मली थिए । ‘पढ्दै जाँदा उनी एकपछि अर्को चुरोट सल्काउँदै जान्थे । उनी ‘सेलेक्टेड वक्र्स अफ माओ जेदोङ’ माओका प्रख्यात उद्दरणहरु र केही अखबारहरु पढ्थे । त्यहाँ अरु केही हुँदैनथ्यो,’ लु भन्छन् ।

त्यतिबेला सीमा कत्ति पनि सेन्स अफ ह्यूमर थिएन । उनले कहिल्यै तास खेलेनन् । अरु केटाहरुसँग बरालिएर हिँडेनन् । न त केटीकै चक्करमा लागे ।

यसको साटो १८ वर्षको उमेरमा नै सी जिनपिङले आफ्नो राजनीतिक करिअरुलाई अगाडि बढाए ।

सुरुमा कम्युनिष्ट युथ लिगमा आवद्ध भएका उनी २१ वर्षको उमेरमा पार्टीमा संलग्न भए । सांस्कृतिक क्रान्तिपछि उनले ‘रातो भन्दा पनि रातो’ भएर बाँच्ने बाटो रोजे ।

अब, सीको दोस्रो पाँच वर्षे कार्यकाललाई चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी कंग्रेसले निश्चित गर्नेछ । उनले एउटा आत्मविश्विासी र उदियमान महाशक्तिको नेतृत्व गरिरहेका छन्, जसले आफ्ना नेताहरुको खिलाफमा बोल्न नियन्त्रण गर्छ । सीकै कथा पनि तोडमोड गरिएको छ । चीनको अधिकांश ग्रामिण क्षेत्रहरु रातारात शहरीकरण भइसक्दा उनी हुर्किएको गाउँलाई भने कम्युनिष्ट पार्टीप्रति आस्थावानहरुका लागि तिर्थस्थलको रुपमा विकास गरिएको छ । अहिले राष्ट्रपति सीका विचारहरु ठूला राता होर्डिङ बोर्डहरुमा टाँगिएको छ र उनको सम्मानमा एउटा संग्रहालय पनि स्थापना गरिएको छ ।

पाँच वर्षको आफ्नो कार्यकालमा जिनपिङले आफ्नो नाममा एउटा ‘वाद’ निर्माण गरेका छन् । यसको अन्तर्यमा एउटा जनपि्रय नेताको छवि छ ।

समाचार अनलाईन खवर डटकमबाट साभार । 

You may also Like this

थप समाचार

दुर्लभ पाटेबाघ मर्‍याे, अनुसन्धानका लागि नमूना संकलन हुँदै
दुर्लभ पाटेबाघ मर्‍याे, अनुसन्धानका लागि नमूना संकलन हुँदै

चितवन, वैशाख ७ – चितवनको रत्ननगरस्थित पञ्चकन्या सामुदायिक वनमा एउटा दुर्लभ पाटेबाघ मृत फेला परेको छ ।  बिहीबार पा ...

तेल नबोक्ने ट्यांकरसँग सम्झौता खारेज गरिने
तेल नबोक्ने ट्यांकरसँग सम्झौता खारेज गरिने

इन्धन ढुवानीमा संलग्न ट्यांकर व्यवसायीले हडताल गरे नेपाल आयल निगमले सम्झौता खारेज गर्ने भएको छ। यसपालि हड्ताल गरेर खारेजीमा प ...

६२ लाखको कारोवार गर्दै २१औं फ्लोरा एक्स्पो सम्पन्न
६२ लाखको कारोवार गर्दै २१औं फ्लोरा एक्स्पो सम्पन्न

काठमाडौं । पुष्प व्यवसायको व्यवसायिक प्रर्वद्धनका लागि  ‘स्वच्छ वाताबरण तथा आर्थिक सम्बृद्धिको लागि पुष्प व्यवसाय ...

फ्लोरा एक्स्पोमा दूई दिनमा ३५ लाख भन्दा बढिको कारोवार
फ्लोरा एक्स्पोमा दूई दिनमा ३५ लाख भन्दा बढिको कारोवार

काठमाडौं । पुष्प व्यवसायको व्यवसायिक प्रर्वद्धनका लागि ‘स्वच्छ वाताबरण तथा आर्थिक सम्बृद्धिको लागि पुष्प व्यवसाय’ ...

IME Rashifall Ncell

worldब्लग /विचारपुरा हेर्नुहोस्

मन्टेश्वरी प्रविधिमा आधारित शिक्षा आजको आवश्यकता

(१) पृष्ठभूमी       मन्टेश्वरी प्रविधिको कुरा गर्दा हामीले सर्वप्रथम इटालियन दर्शनशास्त्री डा. मारिया मन ...


नार्इ भन्ने ताकत

डा. योगी विकाशानन्द उनले कहिल्यै लेख्न, पढ्न चाहेनन् । बुबा र काकाले यहि निउमा उनलाई बेला–बखत भक्कुमार कुट्थे । उनले ठाडै भ ...