गृहमन्त्री बादलः काण्ड धेरै, काम कम !

२०७४ फागुन १४ गते १८:१८ मा प्रकाशित


ram bahadur thapa badal

१४ फागुन, काठमाडौं । माओवादी नेता रामबहादुर थापा (बादल) रक्षामन्त्री रहेकै बेला ०६६ सालमा ‘कटवाल प्रकरण’ भयो र यही कारणले प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारै गल्र्यामगुर्लुम ढल्यो । त्यो घटनालाई माओवादी नेताहरुले ‘भारतीय डिजाइन’ मा गरिएको षडयन्त्रका रुपमा व्याख्या गर्दै आएका छन् । अरुले चाहिँ यसलाई प्रचण्ड र बादलको अपरिपक्व कामका रुपमा हेर्ने गरेका छन् ।

गृहमन्त्री बादलसँग उनले नेपाल र नेपालीका लागि यस्तो उदाहरणीय काम गरेका छन् भनेर देखाउनका लागि ‘जनयुद्ध’ बाहेक अर्को गतिलो उदाहरण छैन । बरु उनको नाम सम्झँदा धेरैले उहीँ ‘कटवाल काण्ड’ लाई सम्झन्छन् र उनीबारे पर्सेप्सन बनाउने गर्छन् ।

माओवादी कार्यकर्ताहरुले चाहिँ बादललाई सम्झँदा उनीमाथि लागेको यौनकाण्ड, ‘लिन प्याओवादी’ को आरोप अनि माओवादी पार्टी फुटाएको ‘गम्भीर भूल’लाई सम्झने गर्छन् ।

तिनै काण्ड र जनमानसमा रहेका आशंकाका वीचमा अहिले माओवादी नेता बादल देशको गृहमन्त्री बनेका छन् । अब उनलाई आफूमाथि लागेका आरोपहरु पखाल्ने र देशको हितमा केही स्मरणीय कामहरु गरेर देखाउने ऐतिहासिक अवसर पनि प्राप्त भएको छ ।

तथापि वादलको विगतको मन्त्रित्वकाल उदाहरणीय छैन । आफ्नै छोरालाई पीए बनाएको देखि अनेकन गुनासाहरु बजारमा छाडेका छन् उनले पहिलो मन्त्रित्वकालमा ।

‘इण्डियन आर्मी’ का छोरा

गृहमन्त्री रामबहादुर थापाको भारतसँगको सम्बन्ध वाल्यकालदेखिकै हो । अझ, अघिल्लो पुस्तादेखिकै हो भन्दा पनि हुन्छ । बादलले आफ्नो वाल्यकालीन शिक्षा पनि भारतमै लिएका हुन् । उनका पिता कर्णबहादुर थापाले भारतको सेवामा धेरै पसीना बगाएका छन् ।

बादलका पीता कर्णबहादुर थापा इण्डियन आर्मीको लेफ्टिनेन्ट कर्णेलबाट अवकाशप्राप्त व्यक्ति हुन् । भारत सरकारले दिने तलब र पेन्सनकै आधारमा कर्णबहादुरले बादललाई शिक्षादीक्षा दिलाए ।

बादलको जन्म २०१२ साल बैशाख १९ गते गुल्मीमा भएको हो । पीता कर्णबहादुर थापा र माता नन्दकुमारीका १४ सन्तानमध्ये बादल जेठा हुन् ।

चौध सन्तानमध्ये ७ जनामात्रै जीवित रहेकोमा बादलका माइला भाइ चोपबहादुर र साहिँला भाइ पनि इण्डियन आर्मी हुन् । माइला भारतीय सेनाको मेजरसम्म भए भने साहिँला चाहिँ वीचैमा जागिर छाडेर हङकङमा सेक्युरिटी गार्ड गर्न गए । कान्छा इन्द्रबहादुर थापा भारतीय सेनामा लागेनन् । उनले चितवनमै मास्टरी पेसा अँगाले ।

परिवारका जेठा छोरा रामबहादुर थापा चाहिँ पढाइमा निकै तेज थिए । यद्यपि उनको ०३१ सालको एसएलसी भने दोस्रो श्रेणीको हो ।

भारतीय सेनामा पिताको जागिरका कारण बादलले प्रारम्भिक शिक्षा भारतमा लिए । बादलले सिलङका कक्षा १ अध्ययन गरे भने ४ कक्षासम्म देहरादूनमा र त्यसपछि कक्षा ८ सम्म हैदरावादमा पढे ।

वीचैमा पिताजीले पेन्सन पकाएपछि उनीहरुको परिवार चितवनमा बसोबास गर्न थाल्यो । र, बादलले चितवनबाटै एसएलसी उत्तीर्ण गरे ।
बादलका पीताले भारत सरकारको राम्रो सेवा गरेका छन् । सन् १९६२ मा चीन र भारतवीच युद्ध हुँदा बादलका पिता कर्णबहादुर थापा करिब ६ महिना युद्धवन्दी बनेका थिए । त्यहाँबाट छुटेपछि उनी देहरादून सरुवा भए । र, पछि हैदरावादबाट रिटायर्ड भए । कर्णबहादुरले भारत र पाकिस्तानवीचको लडाइँमा पनि सहभागी भएर भारतको सेवा गरे । – स्रोत- जनयुद्धका नायकहरु

प्रचण्डसँग भेट, शोभियत संघ प्रस्थान

एसएलसी पास गरेपछि बादल छात्रवृत्तिको कोटामा चितवनको रामपुर कृषि क्याम्पसमा भर्ना भए । त्यही कलेजमा बादल र प्रचण्डवीच भेट भयो । प्रचण्ड पनि त्यही कलेजमा पढ्न गएका थिए । प्रचण्डको परिवार कास्कीको ढिकुरपोखरीबाट २०१९ सालमा चितवन बसाइँ सरेको थियो ।

०३१ सालमा कलेजमा भेटभएका प्रचण्ड र बादल केही अवरोहका वीच अहिलेसम्म साथी छन् । जनयुद्धमा पनि उनीहरु साथमै थिए । र, अहिले उनै प्रचण्डको सिफारिसमा बादल गृहमन्त्री बन्न सफल भएका छन् ।

रामपुर कलेजमा भेट भएपछि वादल पनि प्रचण्डसँगै राजनीतिमा लागे । सुरुमा मार्क्सवादी अध्ययन समूह बनाएका उनीहरुले अमिक शेरचनका हातबाट कम्युनिष्ट पार्टीको सदस्यता लिए । बादलले ०४२ सालमा प्रचण्डको प्रस्तावमा अमिक शेरचनबाट सदस्यता लिएका हुन् ।

तर, आईएस्सी पढिसकेपछि बादल र प्रचण्ड केही समय छुट्टएि । किनभने बादल सरकारको छात्रवृत्ति पाएर शोभियतसंघमा पढ्न गए ।

सबेला कम्युनिष्ट मुलुक रसियाबाट नेपालमा छात्रवृत्ति कोटा आउँथ्यो । यही क्रममा बादल लुमुम्बा विश्वविद्यालयमा बाली विज्ञान अध्ययनका लागि भर्ना भए । तर, उनी आफ्नो अध्ययन पूरा गर्न नसकी नेपाल फर्किए ।

बादलले रसियामा अध्ययन गरिरहेका बेला त्यहाँ माधव पौडेल, प्रकाश अधिकारी -मनमोहन अधिकारीका छोरा० र अर्जुनबहादुर थापा लगायतका नेपाली छात्रहरु थिए ।

बादलले रसियामा पढ्दै गर्दा नेपालमा ०३६ सालको विद्यार्थी आन्दोलन चलिरहेको थियो । उता रसियामा पनि नेपाली दूतावास घेराउ गर्ने लगायतका कार्यक्रम भएका थिए, जहाँ बादल सहभागी भए । उनले केही समय खर्च जुटाउनका लागि काजकिस्तानमा श्रमसमेत गरे ।

बाग्लुङकी नैनकला थापा शिक्षिका थिइन् । तिनै थापासँग ०४० सालमा बादलको विवाह भयो । बिवाह हुँदा बादल २९ वर्षका थिए भने नैनकला २१ वर्षकी थिइन् । शान्ति प्रक्रियामा आएपछि बादलपत्नी नैनकला केही समय महिला आयोगको अध्यक्ष बनिन् ।

चिववनमा रहेको पिताको अढाइ बिघा जमीन अंशवण्डापछि घडेरीमा परिणत भयो । र, त्यहीँको एक टुक्रामा नैनकलाको मास्टरी गरेको तलबबाट बादल परिवारले घर बनायो ।

राजनीतिक यात्रा

पढाइ पूरा नगरी नेपाल फर्केपछि प्रचण्डसँग सम्पर्क गरेर बादल कम्युनिष्ट पार्टीको राजनीतिमा सक्रिय भए ।

०३७ सालमा पार्टी सदस्यका लागि निवेदन दिँदा बादलको नाम ‘लालसिंह’ राखिएको थियो । ०३८ सालको राष्ट्रिय पञ्चायतको चुनाव बहिस्कारमा लागेका बादल पक्राउ परे । भरतपुर र वीरगञ्जको जेलमा ९र१० महिना बसेपछि उनी छुटे ।

निर्मल लामा र मोहनविक्रमहरुसँग पार्टी फुटिसकेपछि बनेको नेकपा (मशाल) नामको चोइटोमा बादल आवद्ध भए । र, उनी ०४२ सालमा मशालको केन्द्रीय सदस्य बने । सुरुमा बादललाई राप्ती अञ्चलको जिम्मेवारी दिइएको थियो । ०४४ सालमा उनी वाग्मतीको इञ्चार्ज बने । ०४३ सालको सेक्टर काण्डमा मुछिएका देव गुरुङलाई वाग्मतीबाट गण्डकी पठाइयो । १० वर्षपछि ०५२ सालमा जनयुद्धमा प्रचण्डसँगै वादल पनि होमिए ।

जनयुद्धकालमा बादल खुबै लोकपि्रय बने । रुकुम रोल्पामा ‘किलो शेरा टु’ लगायतका सरकारी अप्रेसनहरुमा प्रहरीको घेरा तोड्न सफलता पाएको भन्दै बादलको चर्चा गर्ने गरिएको थियो ।

तर, जनयुद्ध सुरु भएको करिब डेढवर्ष पछि नै रामबहादुर थापा वादल पार्टीभित्र ‘यौन कारवाही’ मा परे । पत्नी नैनकला थापाले पार्टी हेडक्वार्टरमा दिएको उजुरीका आधारमा बादलमाथि कारवाही गरिएको थियो । भारतमा निर्वासित अवस्थामा रहेका बादललाई कारवाही गराउन प्रचण्डपत्नी सीता दाहालले समेत सक्रियता देखाएकी थिइन् ।

बादललाई एकजना महिला कामरेडसँग अनुचित यौन सम्बन्ध राखेका आधारमा सांस्कृतिक विचलनमा कारवाही गरिएको थियो । तर, उनलाई पार्टीले थप आरोप पनि लगाउँदै ‘लिन प्याओवादी’ भएको आरोप लगाइयो । र, यो विषय माओवादीको दस्तावेजमै समावेश गरियो ।

तर, कारवाही भोगिसकेपछि वादल पार्टीमा निरन्तर अघि बढे । शान्ति प्रक्रियामा आएपछि उनी पहिलो संविधानसभापछि प्रचण्ड नेतृत्वको मन्त्रिमण्डलमा रक्षामन्त्री बने ।

बादल रक्षामन्त्री भएका बेला नेपाली सेनासँग उनको सम्बन्ध राम्रो रहन सकेन । र, कटवाल प्रकरणपछि सरकार नै ढल्यो ।

यसवीचमा रामबहादुर थापा वादल पार्टी फुटाएर मोहन वैद्यतिर लागे । र, वैद्य समूहको महासचिव बने । वैद्य समूहमा रहेका बेला उनको ‘परफरमेन्स’ निकै नै कमजोर देखियो । अन्ततः पार्टी निकै कमजोर बनेपछि उनी केही सहयोगीहरु लिएर फेरि प्रचण्डको पार्टीमै फर्किए ।

र, प्रचण्डलाई क्रान्तिकारी बनाउने भन्दै फर्किएका बादल नेकपा एमालेस ँगको पार्टी एकताको अभियन्ता मात्रै बनेनन्, यसैको बलमा गृहमन्त्री बन्न सफल भए ।

जनयुद्धमा बहादुर नेताका रुपमा प्रचारमा आए पनि शान्तिपूर्ण राजनीतिमा भने खासै जम्न नसकेका, अझ असफल बनेका नेता हुन् वादल ।
मिडियासFग सधैं तर्कने र सम्पर्क नै गर्न नचाहने उनी जनसम्पर्कमा निकै कमजोर मानिन्छन् । तर, पार्टीभित्र संगठन विभाग सम्हालेका कारण उनी प्रचण्डको समानान्तर नेता बन्न पुगेका छन् । विशेष गरी उनी आफ्नो गुटको संरक्षण गर्ने नेता मानिन्छन् ।

मोहन वैद्य समूहलाई छाडेर प्रचण्डसँग पुनर्मिलन गर्दैगर्दा बादलले प्रचण्ड समूहलाई समेत क्रान्तिकारी बनाउने बताएका थिए । तर, अहिले उनी माओवादी केन्द्रलाई एमालेमा मिसाउने अभियन्ता बनेका छन् ।

बादलले केपी ओलीसँग पनि राम्रो सम्बन्ध बनाएका छन् । विशेष गरी माओवादीले ६०र४० को भागवण्डाको कुरा गरिरहेका बेला बादलले सहजै ७०र३० मा सहमति जनाइदिएपछि ओलीले बादललाई ‘सजिलो नेता’ भन्न थालेको स्रोत बताउँछ । अनलाईन खबरबाट

You may also Like this

थप समाचार

फ्रान्सले जित्यो विश्वकप फुटबलको उपाधि
फ्रान्सले जित्यो विश्वकप फुटबलको उपाधि

काठमाडौँ । क्रोएसियालाई हराउँदै फ्रान्सले २० वर्षपछि दोस्रो पटक विश्वकप फुटबलको उपाधि जित हात पारेको छ । आइतबार राति भएको खे ...

भोजपुरको समृद्धि नै मेरो पहिलो प्राथमिकता होः सांसद सुदन किराती
भोजपुरको समृद्धि नै मेरो पहिलो प्राथमिकता होः सांसद सुदन किराती

काठमाण्डौ । एक मात्र निर्बाचन क्षेत्र रहेको पुर्वी पहाडि जिल्ला भोजपुरबाट निर्वाचित सांसद तथा नेकपाका युवा नेता हुन् सुदन किर ...

गण्डकी प्रदेशको नाम खारेज गर्न वैद्यको माग
गण्डकी प्रदेशको नाम खारेज गर्न वैद्यको माग

काठमाडौं । मोहन वैद्य नेतृत्वको नेकपा क्रान्तिकारी माओवादीले गण्डकी प्रदेशको नाम खारेज गर्न माग गरेको छ । बिहीबार विज्ञप्ति ...

रोशीखोलाको बाढीमा फसेका दुईजनाको हेलीकोप्टरबाट उद्दार
रोशीखोलाको बाढीमा फसेका दुईजनाको हेलीकोप्टरबाट उद्दार

काभ्रे । काभ्रेको नमोबुद्ध नगरपालिका ६ स्थित खाक्सेको रोशीखोलाको बाढीमा फसेका दुई जनालाई नेपाली सेनाको हेलिकोप्टरबाट उद्दार ग ...

IME Rashifall Ncell

worldब्लग /विचारपुरा हेर्नुहोस्

अशान्तिको प्रमुख कारण लैंगिक हिंसा हो

पुष्पा घिमिरे काठमाडौँ । ‘जहाँ नारीहरु पुजिन्छ, त्यहा ईस्वरको बास हुन्छ’ भन्ने चाडक्यको नीति पढ्दा–पढ्दै निदाएक ...


नारी भएकै कारण हेपिनु पर्ने कहिलेसम्म ?

पुष्पा घिमिरे खै कहाँबाट सुरु गरौ । म सामान्य लेख पढ गर्न सक्ने नारी हुँ । यहीबाट सुरु गरे, साथीहरुले तैले लेख्न सक्छेस् ?, तसँंग ...