यी हुन् राजतन्त्रदेखि गणतन्त्रसम्मका वडाअध्यक्ष, के भन्छन् ?

२०७४ जेष्ठ ४ गते १६:५८ मा प्रकाशित


Narsing-byajankaar४ जेठ, ललितपुर । ललितपुर महानगरपालिका वडा नं १० को चुनावी नतिजा आएपछि एकजना वयोवृद्ध व्यक्तिले सयपत्री फूलको माला लगाए । साथमा जीवन संगिनी पनि थिइन् । अरुको सहारामा हिँड्नुपर्ने उमेरका यी हजुरबाले कुनै पार्टीको सहारा नलिइकन स्वतन्त्र उम्मेदवारका रुपमा ललितपुर महानगरको वडाध्यक्ष पड्काएका हुन् ।


अर्को अचम्म त अलि पछि पो थाहा भयो ! यी हजुरबाले वडाध्यक्ष जितेको पहिलोचोटि होइनरहेछ । उनको वडामा हजुरबाले ०२९ सालदेखि कसैलाई पनि वडाअध्यक्ष बन्न दिएकै रहेनछन् ।

ललितपुर वडा नं. १० निवासी ७७ वर्षीय नरसिंह ब्यञ्जनकार बुढेसकालमा वडाअध्यक्ष पदमा विजयी बनेका छन् । उनी पञ्चायतकाल, बहुदलकाल र अहिले गणतन्त्र कालमा पनि निरन्तर वडाअध्यक्ष जित्ने अनवरत धावक हुन् ।

स्वतन्त्र उम्मेवारका रुपमा नरसिंहले ६७६ मत पाएर जित हात पारे भने उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी नेपाली कांग्रेसका कर्मलाल व्यञ्जनकारले ६०२ मत पाए । एमाले र अन्य दल पछाडि नै छुटे ।

व्यञ्जनकारको जित घोषणा हुनुभन्दा अगाडि नै मतगणनास्थलमा भेला भएका ज्वागलबासीहरु भन्दै थिए ‘नरसिंह बाबै रहँदासम्म कोही कसैले पनि वडाअध्यक्ष जितुँला भनेर नसोचे हुन्छ । ‘

ब्यञ्जनकारले देशमा थुप्रै राजनीतिक परिवर्तन देखे । तर, जतिसुकै राजनीतिक परिवर्तन आए पनि उनलाई यसले नकारात्मक असर पारेको छैन । पञ्चायतदेखि गणतन्त्रसम्म उनले निरन्तररुपमा वडाध्यक्ष जित्दै आएका छन् ।

ब्यञ्जनकारले ०२९ सालमा स्वतन्त्र उम्मेेदवारबाटै वडा अध्यक्षमा खाता खोलेका थिए । अहिले ४५ वर्षपछि फेरि स्वतन्त्रबाटै जित हात पारेका छन् ।

ठेक्कापट्टा छाडेर चुनावमा

व्यञ्जनकार ०२९ सालभन्दा पहिला ठेकेदार थिए ।

राजाको क्वार्टरदेखि टुकुचाको पुलसम्म त्यसबेला आफ्नै ठेकेदारी रहेको व्यञ्जनकार सुनाउँछन् । तर, राजाको क्वार्टर बनाउने बेला घाटा व्यहोरेपछि उनमा ठेकेदारी पेशाप्रति नैराश्यता आयो । र, उनी चुनावी राजनीतिमा रमाउन थाले ।

‘दरबारका हाकिम दानबहादुर मानन्धरले १ लाख १७ हजार रुपैयाँ मलाई दिएनन्’ व्यञ्जनकार भन्छन्- ‘राजालाई पनि भनें, तर पाइएन, त्यसपछि मलाई त्यो पेशामा रहर मर्दै गयो ।’

सुरुमा व्यञ्जनकार ललितपुरमा देवेन्द्रलाल अमात्यलाई वडाअध्यक्षमा जिताउन प्रचार-प्रसारमा हिँडेका थिए । चुनाव प्रचारकै क्रममा हिँड्दा अमात्यले टोलका केही युवालाई आफुले जितेपछि थुनामा हाल्ने भन्दै हिँडे । यो कुरामा ब्यञ्जनकार असहमत भए । उनले अमात्यलाई यस्तो नभन्न र यस्तो खालको सोच समेत नराख्न आग्रह गरे । तर, अमात्यले उनको कुरा मानेनन् ।

अमात्यले आफ्नो कुरा नमानेपछि आफूले नै स्वतन्त्रबाट उमेदवारी दिने उनले घोषणा गरे । र, चुनाव जिते । त्यो चुनौतीपूर्ण जितसँगै उनको वडाअध्यक्षको यात्रा सुरु भयो, जुन अहिले ७७ वर्षको उमेरसम्म पनि जारी छ ।

महानगरपालिकाको वडाध्यक्षमा चुनाव जितेपछि खुशी देखिएका ब्यञ्जनकारले भने -‘मलाई भन्दा बढी मेरा गाउँका बुढापाकालाई पो मैले हार्छु कि भन्ने चिन्ता थियो ।’

चुनावी मैदानको पहेली !

व्यञ्जनकारले पञ्चायती व्यवस्थामा जनप्रतिनिधिको भूमिका खेले पनि परिवर्तनलाई साथ दिँदै आए । ०३६ सालमा उनले बहुदललाई समर्थन गर्न वडाअध्यक्षबाट राजिनामा ठोके ।

जनमत संग्रह सकिएपछि भएको स्थानीय निर्वाचनमा फेरि उनि निर्विरोध वडाध्यक्षमा निर्वाचित भए ।

तर, एक वर्ष काम गरेपछि तत्कालीन प्रधानपञ्चसँग उनको कुरो मिलेन । र, राजिनामा दिए ।

व्यञ्जनकार पुराना दिन सम्झँदै भन्छन्-प्रधानपञ्चले चुनावका बेला नगर पञ्चायतको भवन बनाउँछु भनेका थिए, बनाउन नसकेपछि उनलाई राजिनामा दिन भनें । तर, राजीनामा दिएनन् । त्यसपछि मैले नै आफैं राजिनामा दिएँ ।’

व्यञ्जनकारले राजिनामा दिएपछि एक वर्ष जति वडा नं १ (अहिलेको वडा नं १०) मा वडाअध्यक्ष पद खाली नै रह्यो । पछि फेरि वडाअध्यक्षका लागि चुनाव भयो । चुनावमा उनले फेरि उमेदवारी दिएर जित अरुका हातमा पर्न दिएनन् ।

पञ्चायतकालको अर्को स्थानीय चुनावमा पनि व्यञ्जनकार निर्विरोध नै वडाध्यक्षमा निर्वाचित भए । उनी वडाध्यक्ष भइरहेकै बेला ०४६ को जनआन्दोलनपछि देशमा बहुदल आयो ।

बहुदलीय व्यवस्थापछि ०४९ सालमा स्थानीय चुनाव भयो । यो चुनाबमा व्यञ्जनकारले नेपाली कांग्रेसबाट वडाध्यक्षको टिकट पाए । र, विजयी भए ।

तर, ०५४ को दोस्रो स्थानीय चुनावमा व्यञ्जनकारलाई कांग्रेसले टिकट दिएन । कांग्रेसका तत्कालीन जिल्ला अध्यक्ष ओमकार श्रेष्ठले उनलाई वडाअध्यक्षको टिकट दिन मानेनन् । र, यही रिसमा ब्यञ्जनकारले स्वतन्त्रबाट उम्मेदवारी दिए र जिते । ०५९ सम्म उनैले वडा अध्यक्षको जिम्मेवारी सम्हाले ।

त्यसपछि करिब २० वर्ष चुनाव भएन । बैशाख ३१ गते भएको स्थानीय तहको चुनावमा उनी ७७ वर्ष पु्गिसकेका थिए । तैपनि स्वतन्त्र उम्मेवार बनेर ठूला पार्टीहरुलाई हराउँदै गलामा माला पहिरिन सफल भए ।

कांग्रेसलाई हराएर वडाअध्यक्षमा निर्वाचत ब्यञ्जनकार भन्छन् ‘मलाई एक दलको होइन, सर्वदलको भोट आउँछ, त्यसैले जित्छु ।’

चुनाव जित्ने जादु के हो ?

ज्येष्ठ नागरिक ब्यञ्जनकार वडाअध्यक्ष मात्रै होइनन्, उनी टोलमा समाजसेवीका रुपमा समेत परिचित छन् । उनी वडाबासीका घरघरमा पुग्ने गर्छन् । आफूले हस्ताक्षर मात्रै गरेर हुने काम छ भने उनले कसैलाई पनि कार्यालयमा बोलाउँदैनन् ।

घरका पेटीदेखि सडकमा हिँड्दाहिँड्दै उनले जनताको काम बाटैबाट गरिदिन्छन् ।

टोलमा कोही बिरामी भयो, तर औषधि उपचार गर्ने पैसा छैन भने सबैले ब्यञ्जनकारलाई सम्झन्छन् ।

उनी भन्छन्-‘मसँग त के पैसा हुन्छ र, कोही बिरामी पर्‍यो र पैसा छैन भने डाक्टरसँग गएर निशुल्क जाँच्न आग्रह गर्छु, औषधिका लागि हुनेखानेहरुसँग पैसा मागेर औषधि किनिदिन्छु ।’

वडामा कसैका बालबच्चा स्कुल जान पाएनन् भने त्यसको चिन्ता पनि ब्यञ्जनकारलाई नै हुन्छ । टोलका हुनेखानेहरुबाट चन्दा उठाएर भए पनि स्कुल पठाउन नसक्नेलाई उनले सहयोग गर्छन् । यही कारणले उनी वडाबासीका साथीजस्तै बनेका छन् ।

व्यञ्जनकारले वडामा ठूला-ठूला परिवर्तन ल्याउने आश्वासन बाँडेर चुनाव जितेका होइनन् । वडाअध्यक्ष भएलगत्तै आगामी योजनाका बारेमा सोध्दा उनले भने ‘वडाबासीको आवश्यकताअनुसार नै योजना बनाउँदै जाने हो, अहिले ढल र पानीको समस्या छ, तत्काल हटाउन प्रयास गर्ने छु । ‘

ललितपुरको मन्त्री क्वार्टरबाट आउने ढल व्यञ्जनकारको टोलमा ‘लिकेज’ हुने समस्या छ । ज्वागलमा पानीको पनि समस्या उस्तै छ । यो तत्काल समाधान गर्न पाए हुन्थ्यो भन्ने उनको सोच छ ।

वडाध्यक्षले शक्तिको प्रयोग हुँदैन

अहिलेको संविधानले वडाअध्यक्षलाई धेरै जिम्मेवारीसँगै अधिकार पनि दिएको छ । ब्यञ्जनकार भन्छन् ‘म वडाबासीको आवश्यकता अनुसार काम गर्छु, अधिकार भनेको टोलबासीको हितका लागि प्रयोग गर्ने हो, म त जति नै शक्ति पाए पनि मेरा लागि प्रयोग गर्दिनँ ।’

वडाअध्यक्षले शक्ति प्रर्दशन गर्ने होइन भन्ने व्यञ्जनकारको मत छ ।

अनुभवी वडाध्यक्ष ब्यञ्जनकार भन्छन् ‘गाउँघरमा कोही बदमास छ भन्दैमा उसलाई थुनामा हालेर मात्रै सुधि्रँदैन, थुनाबाट निस्केपछि फेरि त्यस्तै काम गर्छ, बरु उसलाई सम्झाउने र उसको व्यवहारमा पो परिवर्तन ल्याउने सोच्नुपर्छ । ‘

‘नेता’ बन्दा श्रीमती रिसाउँछिन्

व्यञ्जनकारले ०२९ सालमा वडाअध्यक्ष बनेपछि खासै कमाएनन् । किनकि आफ्नो निजी व्यवसाय छाडेर जीवनको उर्जाशील समय उनले जनताको सेवामा बिताए ।

घर व्यवहारको जिम्मेवारी श्रीमतीको थाप्लोमा आयो । एक्ला विजेता व्यञ्जनकारले हल्का ठट्टाभावमा भने – ‘वडाअध्यक्ष बनेपछि जनताको त प्यारो भएँ, तर सम्पत्ति नकमाई टोलटोलमा डुल्दै हिँडेपछि श्रीमतीले त कराउने नै भइन् नि ।’

व्यञ्जनकारले यसो भनिरहँदा जितको खुशी साट्न सँगै रहेकी श्रीमतीले कुनै प्रतिक्रिया दिइनन् ।

You may also Like this

थप समाचार

साथीहरुको चाहना रह्यो भने नेतृत्व दोहोर्याउन तयार छुः एनप्याब्सन अध्यक्ष शाही (भिडियो)
साथीहरुको चाहना रह्यो भने नेतृत्व दोहोर्याउन तयार छुः एनप्याब्सन अध्यक्ष शाही (भिडियो)

काठमाडौँ । राष्ट्रिय निजी तथा आवासीय विद्यालय एशोसिएसन नेपाल (नेसनल प्याब्सन) को छैंठौ राष्ट्रिय महाधिवेशन कात्तिक १७ देखि १ ...

रातको १२ बजे पनि जनताका समस्याका निम्ती हिडेको छुः नेपाली कांग्रेस युवा नेता बुढाथोकी (भिडियो)
रातको १२ बजे पनि जनताका समस्याका निम्ती हिडेको छुः नेपाली कांग्रेस युवा नेता बुढाथोकी (भिडियो)

काठमाडौँ । देश भर चुनाबी माहोल तातेको यो समयमा प्रतिनिधि सभा तथा प्रदेश सभामा कुन नेता कुन क्षेत्रमा उठ्ने ? भन्ने कुरा चर्च ...

मेरो स्वर मेरो देशलाई, मलाई देश छाडेर प्रगती गर्ने रहर छैनः गायीका बर्मा
मेरो स्वर मेरो देशलाई, मलाई देश छाडेर प्रगती गर्ने रहर छैनः गायीका बर्मा

काठमाडौँ । बाहिरी आखाले हेर्दा सुन्दर चेहेरा, मन्द मुस्कानमा देखिने सुजाता बर्मा नेपाली गीत संगीत तथा शास्त्रीय संगीतकी साधक ...

मेस्सी चम्किदा विश्वकपमा छानियो अर्जेन्टिना
मेस्सी चम्किदा विश्वकपमा छानियो अर्जेन्टिना

२५ असोज । आउँदो वर्ष रुसमा हुने विश्वकप फुटबलका लागि अर्जेन्टिना छनौट भएको छ । दक्षिण अमेरिकी क्षेत्रको छनौट अन्तर्गत बुधबार ...

IME Rashifall Ncell

worldब्लग /विचारपुरा हेर्नुहोस्

दातको दुखाई र समाधान

सामान्यतया दाँतको दुखाई दुई प्रकारको हुने गर्दछ ।  (१) दाँत किराले खाएर/सड्दै/बिग्रदै दुख्ने(२) दाँत किराले नखाई/नसड्दै/नबिग् ...


भारत ब्रिटिसको गुलाम थियो, त्यहाँ अझै ब्रिटिसको बिऊ बाकी छ

रवि भट्टराई । रोटी र बेटीको संबन्ध हो भनेर नेपाल र भारतको सम्बन्धलाई आफै प्रस्ट्याउने भारतले, बेटीलाई रोटी बन्द गर्ने तहसम्म आफै ...