दातको दुखाई र समाधान

२०७४ असोज १२ गते ०८:४६ मा प्रकाशित


सामान्यतया दाँतको दुखाई दुई प्रकारको हुने गर्दछ । 

(१) दाँत किराले खाएर/सड्दै/बिग्रदै दुख्ने
(२) दाँत किराले नखाई/नसड्दै/नबिग्रदै दुख्ने

दाँत किराले खाएर/सड्दै/बिग्रदै दुख्ने:1 dental

  • सामान्यतया दाँतमा किरा लागेर वा दाँत सडेर दाँतको भित्री भाग/तह (रगत सञ्चालन हुने) नशा (Pulp) सम्म नपुग्दा चिसो र गुलियो खाँदा दाँत सिरिङ्ग सिरिङ्ग हुने गर्दछ ।
  • यदि दाँत किराले खाँदै/सड्दै जाँदा नशा सम्म पुगेमा दाँत दुख्ने गर्दछ । यो समय पिडादायक हुने गर्दछ ।

nima sherpaदाँत किराले खाएर (दाँत सड्दै/बिग्रदै) दुख्ने अवस्थामा घरेलु औषधी उपचार:

  • दाँतमा भएको खाल्डो (Cavity) मा फसेको खानेकुराहरुलाई चुच्चो सिन्को (Tooth Pick) को माध्यमबाट निकाल्नुहोस् ।
    आधा चिया चम्चा नुन एक गिलास मनतातो पानीमा मिलाई कुल्ला गर्नुहोस् ।
  • सफा निर्मलीकरण गरिएको कपासको सानो भाग (Cotton Pellet) लिई दाँतको खाल्डो/प्वालमा राखि दिनुहोस् ।
  • दाँतको खाल्डो/प्वालमा वा दाँतको तलतिर ल्वाङ अथवा ल्वाङको तेल राखी अस्थायी रुपमा दुखाई कम गर्न सक्नुहुनेछ ।

दाँत किराले खाएर (दाँत सड्दै/बिग्रदै) दुख्ने अवस्थामा क्लिनिकल (Clinical) उपचार:

मख्यतया किराले खाई (दाँत सडेर/बिग्रेर) दुखेको दाँतको उपचार दाँतको जरा नशाको उपचार (Root Conal Treatent RCT) गरि दाँतको टोपी (Crown) लगाउन जरुरी हुन्छ ।
अथवा
दाँतको अवस्थालाई हेरी दाँत निकाल्न सक्नुहुनेछ । जुन उपचार डेन्टल सर्जनबाट गराउन सक्नुहनेछ ।
दाँतको उपचार विधिको केही तस्वीरहरुः

2dental

दाँत किराले नखाई/नसड्दै/नबिग्रदै दुख्नेः
दाँत किराले नखाई/नबिग्रदै दुख्ने दुई प्रकारले हुन्छ ।
(क) गिजाको समस्याले दुख्ने
(ख) बुद्धिबंगराको दुखाई
(क) गिजाको समस्याले दाँत दुख्नेः

  • गिँजा सुन्नेको वा गिँजाबाट रगत आउने भएको छ वा छैन जाँच्नुहोस्या/द गर्नुहोस् ।
  • सामान्यतया गिँजा सुन्नेको कारण मुख स्वास्थ्यको ख्याल नगर्नु (Poor Oral Hygiene) र दन्त लेउ (Dental Plaque) जम्नु हो ।
  • गिँजाबाट ब्रस गर्दा वा आफै बेलाबखत रगत आउन थालेमा नआत्तिनुहोस्, रगत आउनु भनेको गिँजा सुन्निनु (Inflammation) हो र यो विस्तारै घट्दै सन्चो हुनेछ ।3 dental

गिजाको समस्याले गर्दा हुने दुखाइको घरेलु औषधी उपचारः

  • नुनपानीले कुल्ला गर्नुहोस् जसमा आधा चिया चम्चा नुन एक गिलास मनतातो पानी राख्नुहोस् ।
  • नरम ब्रसले विस्तारै ठाडो (Vertical) पारेर दाँत माझ्नुहोस् । गिजाबाट रगत आउन सक्छ र दुखाई कम भएको महशुस गर्न सक्नुहुनेछ ।
  • सँधैको लागि तेर्सो (Horizontal) पारेर ब्रस गर्न छोड्नुहोस् ।
  • गिजा तथा दाँत सफा गर्न सिन्का, सियो, सुई जस्ता तिखो वस्तुहरु प्रयोग नगर्नुहोस् ।
  • दाँत र गिजाको दुखाई कम गर्न दाँत र गिजाको तलतिर ल्वाङ राखी च्याप्नुहोस् जसले अस्थायी रुपमा दुखाई कम गर्नेछ ।

गिँजाको समस्याले गर्दा हुने दुखाइको क्लिनिकल (Clinical) उपचारः
दुई दाँतको बिचमा दन्त धागो (Dental Floss) को माध्यमद्धारा सफा गर्नुहोस् ।

4 dental
बुद्धिबँगराको दुखाई Wisdom Tooth Pain
बुद्धिबंगरा दाँत पलाएको छ या छैन जाँच गर्नुहोस् ।

5 dental

बुद्धिबंगरा दुखाईको घरेलु उपचार:
यदि गिँजाले दाँतलाई आधा वा कम मात्रामा छोपेको (Covering) भए त्यहाँ खानेकुरा फस्न सक्छ, जसको लागि तलका विधि/प्रक्रिया अपनाउनुहोला ।
खाना फसेको वरिपरि दाँतको सिन्को (Tooth Pick) अथवा नरम ब्रसले सफा गर्नुहोस् ।
नुनपानीले कुल्ला गर्नुहोस् जसमा आधा चिया चम्चा नुन एक गिलास मनतातो पानीमा मिलाई कुल्ला गर्नुहोस् ।
दाँत र गिँजाको वरिपरि Glycerine (तेतबाट बनाइएको एक तरल पदार्थ) लगाउन सक्नुहुन्छ र Glycerine ले दुखेको वरिपरि मालिस गर्न सक्नुहुनेछ । Glycerine नभए तोेरीको तेल र बेसारलाई मिलाई मालिस गर्न सक्नुहुनेछ ।

बुद्धिबंगरा दुखाइको क्लिनिकल (Clinical) उपचारः
यदि बुद्धिबंगराको वरिपरि सुन्निएको र तपाईंले मुख खोल्न सक्नु भएन भने अनिवार्य डेन्टिष्टसँग परामर्श लिनु पर्दछ । धेरै मात्रामा बुद्धिबंगरा आउँदा ढल्केर आउने गर्दछ ।
दुखेको भागको बाहिर पट्टिबाट तातोले नसेकाउनु होला ।

लेखक निमा गेल्बु शेर्पा (डेन्टल हाईजेनिष्ट) ह्याप्पीडेण्ट डेन्टलका सञ्चालक एवम् Save the Teeth Campaign Nepal मा आबद्ध रहेका छन् ।

You may also Like this

थप समाचार

अनसनरत डा. केसीलाई काठमाडौँ ल्याइयो
अनसनरत डा. केसीलाई काठमाडौँ ल्याइयो

काठमाडौं । अनसनरत डा. गोविन्द केसीलाई काठमाडौं ल्याइएको छ । जुम्लामा २० दिनअघिदेखि अनसनरत रहेका केसीलाई बिहीबार साँझ नेपाली ...

विश्व विजेता टोलीलाई पेरिसमा यस्तो स्वागत (फोटोफिचर)
विश्व विजेता टोलीलाई पेरिसमा यस्तो स्वागत (फोटोफिचर)

काठमाडौं । विश्व विजेता टोली फ्रान्सको पेरिसमा भब्य स्वागत भएको छ । माथिल्लो भाग खुला भएको बसमा राखेर ट्रफीसहित खेलाडीहरुलाई ...

धरान उपमहानगरपालिकाका मेयर सुब्बाको निधन
धरान उपमहानगरपालिकाका मेयर सुब्बाको निधन

काठमाडौं । धरान उपमहानगरपालिकाका मेयर तारा सुब्बाको मंगलबार निधन भएको छ । दुई सातादेखि काठमाडौंको ग्राण्डी अस्पतालमा उपचाररत ...

विश्वकप २०१८ को गोल्डेन बल मोडरिकलाई
विश्वकप २०१८ को गोल्डेन बल मोडरिकलाई

काठमाडौँ । रसियामा सम्पन्न विश्वकप २०१८ को गोल्डेन बल क्रोएसियाका कप्तान लुका मोडरिकले पाएका छन् । उनी विश्वकपकै उत्कृष्ट खेल ...

IME Rashifall Ncell

worldब्लग /विचारपुरा हेर्नुहोस्

अशान्तिको प्रमुख कारण लैंगिक हिंसा हो

पुष्पा घिमिरे काठमाडौँ । ‘जहाँ नारीहरु पुजिन्छ, त्यहा ईस्वरको बास हुन्छ’ भन्ने चाडक्यको नीति पढ्दा–पढ्दै निदाएक ...


नारी भएकै कारण हेपिनु पर्ने कहिलेसम्म ?

पुष्पा घिमिरे खै कहाँबाट सुरु गरौ । म सामान्य लेख पढ गर्न सक्ने नारी हुँ । यहीबाट सुरु गरे, साथीहरुले तैले लेख्न सक्छेस् ?, तसँंग ...