डिप्रेसन के हो ? र कसरि बच्ने ?

२०७४ जेष्ठ ४ गते १४:१८ मा प्रकाशित


downloadहामीलाई कुनै न कुनै रुपमा चिन्ताले घेरेको हुन्छ । कोहिपनि यस्ता हुँदैनन्, जो पूर्णत चिन्तामुक्त होस् । यद्यपी चिन्ता भएर पनि त्यसलाई व्यवस्थापन गर्ने कला भने मानिसमा हुनसक्छ । त्यही कारण जतिसुकै चिन्ता भएपनि त्यसको कुनै असर देखिदैन ।

नेपाली समाजमा उखानै छ, चिन्ताले चितामा पुर्‍याउँछ । यो एक किसिमको मानसिक विकार हो । अर्थात चिन्ता कुनैपनि समस्याको समाधान होइन । बरु, समस्या चाहि हो । चिन्ताले मानिसलाई डिप्रेसनमा पार्न सक्छ । यो एउटा जटिल मानसिक समस्या हो, जसबाट सामन्य अवस्थामा र्फकन गाह्रो हुन्छ । अहिले डिप्रेसनको रोगी प्रतिदिन बढ्दो रहेको मनोविज्ञ करुणा कुँवरको भनाई छ । र, यसले निकै गंभिर अवस्था समेत निम्त्याउने गरेको छ । त्यसैले आफु मात्र होइन, आफ्ना परिवारका कुनैपनि सदस्य डिप्रेसनमुक्त हुनुपर्छ ।

कसरी थाहा पाउने डिप्रेसन ?

डिप्रेसनको सुरुवाती लक्षण थाहा पाएपछि त्यसको निदान खोज्न सकिन्छ । कसरी थाहा पाउने त डिप्रेसन भएको ?

–   राम्ररी निन्द्रा लाग्दैन ।

–   भोक लाग्न छाड्छ ।

–   अपराधवोध हुन्छ ।

–   हरेक समय उदास देखिन्छ ।

–   आत्माविश्वास कमी हुन्छ ।

–   थकान महसुष हुन्छ ।

–   उत्तेजना एवं अधैर्य हुनु ।

–   एकाग्रतामा कमी हुन्छ ।

–   कुनैपनि कुरामा चासो नजाग्नु ।

–   रमाइलो माहौलभन्दा एक्लै बस्न रुचाउनु ।

कसरी बच्ने डिप्रेसनबाट

यदि उल्लेखित लक्षण देखिएमा डिप्रेसनको संभावना हुन्छ । अतः यसबाट बच्नका लागि जीवनशैली, वातावरण वदल्नुपर्छ । खासगरी डिप्रेसनग्रस्त व्यक्ति भन्दा पनि उसका साथी वा परिवारका सदस्यले यस काममा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ ।

१. कुनै साथी वा परिवारका सदस्य चिन्ताग्रस्त देखिन्छन् वा उनमा डिप्रेसनको लक्षण छ भने खुलेर कुराकानी गर्ने वातावरण तय गर्नुहोस् । आपसमा बात मार्नुहोस् । उत्साह जगाउने विषयमा चर्चा गर्नुहोस् ।

२. यस्तो काममा उनीहरुलाई व्यस्त बनाउनुपर्छ, जसबाट मनोरञ्जन र खुसी प्राप्त हुन्छ । सानोतिनो काम गर्न, सधै सक्रिय रहने वातावरण बनाइदिनुपर्छ । फूल बगैंचामा काम गर्ने जस्ता गतिविधिमा सरिक गराउनुपर्छ ।

३.  व्यायाम र सन्तुलित खानपानमा पनि ध्यान दिनुपर्छ । यसका लागि तपाईले सहयोग गर्न सक्नुहुनेछ । बैज्ञानिक शोध अनुसार व्यायामले सेरोटोनिन र टेस्टोस्टेरोन जस्ता हर्मोन स्राव हुन्छ, जसले मस्तिष्कलाई शान्त एवं स्थिर राख्छ । यसले डिप्रेसन बढाउने बिचार कम हुन्छ ।

४. कुनैपनि राम्रो काम गर्नका लागि हौसला दिनुहोस् । कुनैपनि अवस्थामा कमजोर महसुष गराउने काम नगरौं । उनीहरुले आफुलाई सक्षम र उर्जावन महसुष गर्न सकोस् ।

५. कहिले घुमफिरमा लान सकिन्छ । कहिले फिल्म हल त कहिले रेष्टुरेन्ट लान सकिन्छ । यसले उनीहरु नयाँ माहौलमा रमाउन थाल्छन् र चिन्ता कम हुन्छ ।

६. नराम्रो वा नकारात्मक धारणा राख्ने, निराशावादी मानिसहरुसँग दुरी बढाउनुपर्छ । किनभने परिवार वा समाजमा धेरै मानिस परपीडक हुन्छन्, जो अरुलाई पीडा दिएर रमाउँने प्रवृत्तिको हुन्छ । त्यस्ता व्यक्तिसँग संगत गर्न दिनुहुँदैन ।

You may also Like this

थप समाचार

मन्त्रिपरिषद् विस्तारको निर्णय सच्याउन आयोगको आग्रह
मन्त्रिपरिषद् विस्तारको निर्णय सच्याउन आयोगको आग्रह

काठमाडौं, असोज ३ । निर्वाचन आयोगले सोमबार भएको मन्त्रिपरिषद् विस्तार गर्ने निर्णय सच्याउन सरकारसँग आग्रह गरेको छ ।  नेपा ...

निर्धक्क भएर मतदान गर्नुहोस्ः गृहमन्त्री शर्मा
निर्धक्क भएर मतदान गर्नुहोस्ः गृहमन्त्री शर्मा

काठमाडौं, भदौ ३१ । गृहमन्त्री जनार्दन शर्माले असोज २ गतेको चुनावमा ढुक्क भएर मतदान गर्न आव्हान गरेका छन् । सरकारले पर्याप्त श ...

जवाफी मिसाइल प्रहार, उत्तरको भविष्य नरहने जापानको अहिलेसम्मकै कडा चेतावनी
जवाफी मिसाइल प्रहार, उत्तरको भविष्य नरहने जापानको अहिलेसम्मकै कडा चेतावनी

काठमाडौं, भदौ ३० । उत्तर कोरियाले फेरि जापानतिर लक्षित गर्दै मिसाइल छाडेपछि जवाफमा दक्षिण कोरियाले पनि निर्धारित् लक्ष्यमा दु ...

माओवादी केन्द्रले तोक्यो प्रदेश र संघका उम्मेदवार
माओवादी केन्द्रले तोक्यो प्रदेश र संघका उम्मेदवार

भदौ २९ । नेकपा (माओवादी केन्द्र)ले आगामी मंसिर १० गते हुने प्रदेश तथा संघको निर्वाचनमा मुगु जिल्लाबाट उठ्ने उम्मेदवारहरू ...

IME Rashifall Ncell

worldब्लग /विचारपुरा हेर्नुहोस्

मन्टेश्वरी प्रविधिमा आधारित शिक्षा आजको आवश्यकता

(१) पृष्ठभूमी       मन्टेश्वरी प्रविधिको कुरा गर्दा हामीले सर्वप्रथम इटालियन दर्शनशास्त्री डा. मारिया मन ...


नार्इ भन्ने ताकत

डा. योगी विकाशानन्द उनले कहिल्यै लेख्न, पढ्न चाहेनन् । बुबा र काकाले यहि निउमा उनलाई बेला–बखत भक्कुमार कुट्थे । उनले ठाडै भ ...