अब म सरकारसंग केही चाहन्न: माहाविर पुन (भिडियो सम्वाद)

२०७३ साउन २९ गते १३:२४ मा प्रकाशित


काठमाडौँ । एउटा समय थियो जुन समय माहाविर पुन हरेक पत्रपत्रिका, अनलाईन, रेडियो तथा टेलिभिजनहरुका हेडलाईन बनेका थिए । कारण हो उनले प्रविधि क्षेत्रमा पुर्याएको योगदान । उनको यही कार्यबाट म्यागेसेसे पुरस्कार विजेता पनि भए । म्याग्दी जिल्लामा जन्मिएका पुन आईएसीसम्म नेपाल मै पुरा गरेर बाँकी ब्याजलर र मास्टर्स अमेरिकामासक्काएर नेपाल फर्किएका हुन् । अहिले राष्ट्रिय अनुसन्धान केन्द्र बनाउका निमित्त चार वर्षसम्म सरकारको ढोका चिहाएर दिक्क भएका उनै प्रविधि अभियानता महाविर पुनसँग ktmkhabar.com का लागि रवि भट्टराईले गरेको कुराकानीको सम्पादित अंश:-

mahabir pun


स्वागत छ सर 

धन्यवाद ।

आराम हुनुहुन्छ ?

आरामै छु ।

तपाई प्रविधि अभियन्ता हो नि ?

अब खै,अभियन्ता के हो मलाई त्यति थाहा छैन । तर म विभिन्न किसिमका कामहरु गर्ने गाउँ गाउँ डुुल्दै हिड्ने अभियन्ता चैँ हुँ ।

तपाईले परिकल्पना गर्नु भएको थियो म अभियनता हुन्छु भनेर ?

म अभियनता हुन्छु नै भनेर परिकल्पना गरेको पनि हैन र मलाई कसैले जवरजस्ती गराएर यो काममा लगाएको पनि हैन मेरो आफ्नु खुशीले स्वविवेकले गाउँ घरमा डुल्ने र अफ्नै खुशीले काम गरेको हुँ । यस्तो हुन्छु भनेर सोचेको थिईन ।

तपाई त अमेरिकामा पढ्नु भएको विद्यार्थी, नेपालीहरु अमेरिका जान मरिहत्ते गर्छन तर तपाई नेपालमा किन फर्कनु भयो ?

हो, म अमेरिका पढेको विद्यार्र्थी हुँ । तर कुरा कस्तो हो भने आफूले सुनेको तर नदेखेको कुरो महत्व बढी हुन्छ अथवा त्यसको भ्यालु बढी गर्ने चलन छ अमेरिकामा पुगेपछि केकेन हुन्छ भन्ने सोचई छ ,त्यो गलत सोचाई भने हैन । त्यो सबैले सोचेकै कुरा हो । तर त्यहाँ अमेरिकामा गएर के हुन्छ भन्ने कुरा त्यहाँ गएर केही समय बिताएपछी थाहा हुन्छ । अमेरिकाको जिवन सजिलो छैन, बाच्नलाई नेपालको जिवन धेरै सजिलो लाग्छ मलाई । त्यहाको जिवन भन्दा यहाको सहज जीवन मैले रोजेको हो । मैले चौबिस बर्ष भयो डुलेर विताई रेहेको छु, तर अमेरिकामा त्यो सम्भब थिएन ।

अमेरिकामा तपाईले कति पढ्नु भयो नि ?

ब्याचलर्स र मास्टर्स चाहि मैले अमेरिकामै गरेको हुँ ।

पढाई सकेपछी तपाईलाई नेपाल फर्कन्छु भन्ने लाग्यो हो ?

नेपाल त आउनु पर्यो नि, मेरो आफन्तहरु यही हुनुहुन्छ । परिवारहरु, इस्टमित्र नेपालमै भएपछी आउनु पर्यो नि । नेपालमा आउनु पर्ने अर्को कारण पनि के हो भने अमेरिकाले मलाई त्यति तानेन भनौँन मलाई अमेरिका आकर्षक बनेन । जती मान्छेले सोच्छन नि, त्यहा भन्दा त यहाँ मलाई धेरै सजिलो छ त्यसैकारण म नेपाल आएको हुँ । 

तपाईले म्याग्दिमा गएर ईन्टरनेट निस्तार गर्दै गर्दा अप्ठ्यारो भएन ?

म्याग्दिमा ईन्टरनेट विस्तार गर्छु भनेर आएको पनि हैन फेरी नेपालमा यस्तो गर्छु भनेर कुनै किसिमको योजना बनाएर आएको पनि हैन र के गर्ने भन्ने कुरा केही थाहा पनि थिएन । म सँग पैसा पनि थिएन सपोर्टको लागि दाताहरु पनि थिएनन् । र अमेरिकाको विस्वविद्यालयमा पढेको ज्ञान गाउमा काम लाग्ने त कुरै भएन । म गाउमा पहिले नै ईन्टरनेट जोड्ने भनेर हिडेको हैन, पहिले मैले कम्युनिटी डेभलपमेन्ट गर्ने काम गर्दै जादा कम्युनिकेशनको लागि र्ईन्टरनेट ल्याउने कुरा भएको हो र यो ईन्टरनेटले के कति सहयोग हुन्छ भन्ने कुरा म आफैलाई पनि थाहा थिएन, काम गर्दै जादा यो टेक्नोलोजिले फईदा हुने रहेछ भन्ने कुरा पछि थाहा पाँए । 

गर्हो भएन, त्यत्रो पढेर आएको युवा गाउ गाउ डुल्दै हिड्दा के भने गाउले ले ?

हैन गाउले ले भन्नु त के नै भन्थे र गउलेलाई सहयोग गरिरहेको थिए । राम्रै भएको थियो, पछाडी कुरा काटे होलान तर राम्रै थियो ।

यो ईन्टरनेट जोड्नलाई पैसा चाही कहाँवाट जुटाउनु भयो ?

अब ईन्टरनेटको मात्र कुरा नगरौ, पैसा भन्ने चिज मैले कैले पनि त्यसलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखिन । सबभन्दा ठुलोकुरा ईन्टरनेटको लागी होस चाहे । जुन सुकैको लागि होस मैले थुप्रै कामहरु गरे जुन कुरा मिडियालाई पत्तै छैन म विश्वबिद्यालयहरुमा प्रशिक्षन दिन जादा बताउछु । यस्ता सबै कामहरु गर्दा मैले पैसालाई कहिल्यै प्राथमिकतामा राखिन मैले जहिल्यैपनि आईडियालई प्राथमिकतामा राखे । पैसा भन्दा आईडिया ठुलो हो । मैले यत्रो पच्चिस बर्षकाम गर्दा पैसाले अड्काएको छैन । पैशा हो ढिलो चाडो हुन्छ तर अउछ । काम हुनु पर्यो त्यो कामले जनतालाई फाईदा गरेको हुन पर्यो । पैशा भन्नेकुरा जनतावाटै आउछ । मैले यत्रो काम गर्दा पैसाको निम्ति चिन्ता लिनु परेन ।

राष्टिय आविस्कार केन्द्र खोल्न लाग्नु भएको छ र यसमा तपाई आफैले केन्द्र निर्माणको लागि जग्गा दान दिनुभएको छ नि ?

हो हो ,राष्टिय आबिस्कार केन्द्र भनेको मैले बिस बर्षसम्म नेपालमा काम गरेपछि आएको ज्ञान हो । मैले शिक्ष स्वास्थ्य, आएआर्जन, टुरिजम समन्धि जतिपनि काम गरे त्यतिखेरसम्म म धेरै बिजी पनि भए तर बिस बर्ष पछी म केकुरामा स्पष्ट भए भने मैले जतिपनी काम गरे केहि जनतालाई सहज त बनायो तर नेपाललाई यसरी विकसित बनाउन चाहिँ सकिदैन भन्ने बुझ्न थाले यसरी गाउगाउ डुल्दा नेपाल विकसित चाहि नबन्ने रहेछ । यो काम बाहेक राष्ट्रिय स्तरमा प्रभाब पर्ने काम गर्नु पर्छ र नेपाललाई विकास गर्नु पर्छ जती गरे गरिसके त्यो त फर्केर आउदैन अब वाकि समय चाहि केही गर्नु पर्छ भन्ने लागेर यो राष्ट्रिय आविस्कार केन्द्र खोलेको हो । र यसको मुख्य उद्देश्य नेपालको अर्थिक बिकास गर्नु हो । अर्थिक बिकास गर्न चाहिने सबैभन्दा मुख्य कुरा भनेको बिज्ञान तथा प्रबिधि हो त्यसमा मानब पुजी पनि जोडिन्छ । बिज्ञान, प्रबिधि र पैसाभन्दा पनि ठुलो पुजी भनेको मानव पुजी हो । यो मैले धेरै विकसित देशहरु घुम्दा देखेको कुरा हो ।

सकारसंग पनि केही माग्दै हुनुहुन्छ ? भन्ने सुनिन्छ, के माग्नु भएको ?

माग्दै थिए तर अब माग्दिन, चार बर्षसम्म मागे कै हो तर खासै सुनुवाई भएन ।

तपाईले सञ्चार क्षेत्रमा के विकृति देख्नु हुन्छ नि ? अनसन पनि बस्न लाग्नु भयो भन्ने सन्चारमाध्यममा आएको छ नि ?

यो अनसन मैले मेरो स्वार्थको लागि बस्छु भनेको हैन । अनि फेरी राष्ट्रिय अनुसन्धान केन्द्रको लागि पनि अनसन बस्छु भनेको हैन । जसरी स्वाथ्य क्षेत्रमा विकृतिहरु छ त्यसै गरि सन्चार क्षेत्रमा पनि छ । सन्चार क्षेत्रमा पनि माफिया करण मनोमानी करण छ । यहाका टेलिकम माफियाहरु जति पनि छन् इनीहरुले एउटा सिन्को पनि भाचेका छैनन । कोषमा करोडौ हुदा पनि भएको पैसालाई उपभोग गर्न नसक्ने सरकार के सरकार ? त्यसमा कामगर्ने कर्मचारी के कर्मचारी ? कोषमा थिएन भने मलाई भन्नु केही थिएन तर हुदा हुदाहुुदै पनि जनतालई सुविधा दिने कुरामा किन हिचकिचाउछ सरकार ? यो कुरा मैले लगातार सात आठ बर्ष देखि हरेक सन्चार मन्त्री, सचिव, प्रधानमन्त्रीसम्मलाई भनिसके तर केही गर्दैनन् । यसैको विरोधमा चाहि मैले अनसन बस्छु भनेको हुँ ।

mahabir-pun-by-rabi-bhattarai

तपाई अब सरकारसंग चाहि के चाहानु हुन्छ ?

अव म केहि चाहान्न । मैले चार बर्षसम्म धाए तर केहि भएन । मैले राष्ट्रिय अनुसन्धा केद्र बनाउनका निमित्त र यसलाई सस्टेन गराउनको निमित्त सकारलाई गुहारे तर केहि भएन अब फेरी म जनता मै फर्किएको छु ।

तपाई अहिले आफ्नो कामप्रती खुशी हुनुहुन्छ ?

खुसि त अहिले भए । जति म चार बर्षसम्म सरकारको ढोकामा पुगे । चाहार्दा चाहार्दा दिक्क भैसकेको थिए, मन्त्रि भेट्यो सचिव भेट्यो चिया खायो आयो काम केहि हुदैन तर अहिले जनतामा आएको छु । संसार भरबाट रेस्पोन्सहरु आएका छन् । फोन उठाउने पनि फुर्सद छैन । अब जनताले पनि राष्ट्रिय निर्माणमा सेवा गर्ने मौका पाए । यसका लागि सरकार धन्यवादको पात्र छ ।

तपाई सानो छँदा, पछि गएर यस्तो ठुलो मान्छे बन्छु भन्ने लाग्थ्यो ?

अभियानता बन्छु भनेर त लागेकै हैन । मैले गर्दै गरेका कुराहरु मिडियामा आउन थाले, कताकताबाट पुरस्कार पनि आयो । फेरी मलाई घमण्ड पनि छैन । म एकदम फ्रि लाईफ बिताउछु भनेर हिडेको मान्छे हु , यो हुन्छु अभियानता बन्छु भन्ने त मलाई लागेकै थिएन ।

कस्तो सुन्दर मान्छे ? पैसा पनि नचाहिने ?

म अचम्मको मान्छे । मान्छेहरु मध्यको एउटा मान्छे ।

अबको सपना चाहि के छ नी ?

मेरो सपना भनेको यही हो, यही राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्रलाई बलियो जग बनाईदिने, यो केद्र भनेको छोटो समयको लागीको प्रोजेक्ट हैन । यो दरसन्तानसम्म जाने केन्द्र हो । प्रविधिको क्षेत्रमा वलियो जग बनाउने रिसर्चको क्षेत्रमा बिश्व मै नमुना युनिभर्सिटी वनोस् भन्ने मेरो सपना हो । दुनिया आएर हाम्रै देशमा अध्यन गरुन भन्ने मेरो सपना हो ।

अन्त्यमा केहि भन्नु हुन्छ ?

बिज्ञान तथा प्रबिधिको महत्व सबै नेपालीले बुज्न सकुन मैले मेरा लागी गरेको हैन मैले त देश निर्माणको लागी केहि दिन लागेका हुँ । मैले परिकल्पना गरेर निर्माण गर्न खोजेको राष्ट्रिय अनुसन्धान केन्द्र देश विकासको काम हो । सहयोग गर्नुस् सक्नुहुन्छ भने पैसा दिनुस, सक्नु हुन्न भने आइडिया दिनुहोस, त्यो पनि सक्नु हुन्न भने यसको महत्व बुझाइदिनुस् म यत्ति भन्न चाहान्छु ।

महाविर पुनसँगको भिडियो कुराकानी:-

You may also Like this

थप समाचार

काठमाडौँ बिनायक शिक्षालयले गर्यो २३० जना जेष्ठ नागरिकको सम्मान (भिडियो)
काठमाडौँ बिनायक शिक्षालयले गर्यो २३० जना जेष्ठ नागरिकको सम्मान (भिडियो)

काठमाडौँ । गैरीगाउँ सिनामंगलमा रहेको काठमाडौँ बिनायक शिक्षालयले मंगलबार आफ्नै प्रांगणमा जेष्ठ नागरिक सम्मान तथा खेलकुद सप्ता ...

शसस्त्र प्रहरी बलको विपत व्यवस्थापन विभागसँगको सहकार्यमा साम्तेनले मनायो भूकम्प सुरक्षा दिवस
शसस्त्र प्रहरी बलको विपत व्यवस्थापन विभागसँगको सहकार्यमा साम्तेनले मनायो भूकम्प सुरक्षा दिवस

काठमाडौँ । अजिज फाउन्डेसन, कपनको मुख्य सहकार्य साथै शसस्त्र प्रहरी बलको विपत व्यवस्थापन विभागसँगको सहकार्यमा कपनमा रहेको साम ...

पायोनियरको बृहत सरसफाई कार्यक्रम सम्पन्न
पायोनियरको बृहत सरसफाई कार्यक्रम सम्पन्न

काठमाडौँ । कपनमा रहेको पायोनियर पब्लिक स्कुलले शनिबार बृहत सरसफाई कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । शनिबार विहान ७ बजेदेखी १० बजेस ...

प्याब्सनका पूर्वअध्यक्ष डा. बाबुराम पोखरेलको निधन
प्याब्सनका पूर्वअध्यक्ष डा. बाबुराम पोखरेलको निधन

काठमाडौँ । निवर्तमान सांसद तथा शिक्षाविद् डा. बाबुराम पोखरेलको आइतबार निधन भएको छ । मुटुरोगबाट पीडित डा पोखरेल आज बिहान ...

IME Rashifall Ncell

worldब्लग /विचारपुरा हेर्नुहोस्

मन्टेश्वरी प्रविधिमा आधारित शिक्षा आजको आवश्यकता

(१) पृष्ठभूमी       मन्टेश्वरी प्रविधिको कुरा गर्दा हामीले सर्वप्रथम इटालियन दर्शनशास्त्री डा. मारिया मन ...


नार्इ भन्ने ताकत

डा. योगी विकाशानन्द उनले कहिल्यै लेख्न, पढ्न चाहेनन् । बुबा र काकाले यहि निउमा उनलाई बेला–बखत भक्कुमार कुट्थे । उनले ठाडै भ ...